Bez względu na to, co akurat piszesz- powieść, opowiadanie, felieton, bajkę czy post na bloga- jest narzędzie, które musisz poznać, polubić i praktykować. Ono ułatwi Ci pracę. Właściwie to nie wyobrażam sobie zaczynać od czegoś innego. Wiadomo, na początku zawsze jest pomysł. Żeby przerodził się w tekst, musisz dołożyć do niego choć odrobinę motywacji. Ale, jeśli chcesz napisać naprawdę dobry tekst, zacznij od zrobienia porządnych….. NOTATEK!

Brzmi to dla Ciebie jak banał? Gratuluję. To znaczy, że rozumiesz, jak dużą rolę w procesie pisania odgrywają notatki. Jeśli natomiast brzmi to dla Ciebie odkrywczo, spieszę wyjaśnić, o co w tym wszystkim chodzi.

Pisarskie flow

Myślę, że każda pisarka i każdy pisarz ma czasami chwile olśnienia, natchnienia, może nawet geniuszu. To ten moment, kiedy w Twojej głowie nagle pojawia się fantastyczny pomysł na scenę, powieść, dialog. Albo gdy nagle dostrzegasz brakujące ogniwo Twojej historii. Albo kiedy słowa same układają się w zdania i wtedy wiesz, że musisz pędzić po długopis, bo jeśli ich nie zapiszesz natychmiast, za chwilę zapomnisz, jak to szło. Czy kiwasz teraz przytakująco głową? Uśmiecham się, kiedy to piszę, bo bardzo lubię te momenty przebłysku. Oznaczają, że jestem w twórczym „ciągu” a mój umysł pracuje na wysokich obrotach. Przychodzi jednak w końcu chwila, kiedy trzeba ten genialny pomysł przelać na papier, albo genialny fragment układanki połączyć z innymi częściami. I wtedy niezawodne okazują się właśnie notatki.

Po co Ci notatki

Dobre teksty muszą być pisane świadomie. To znaczy, że znasz punkt wyjścia, drogę i cel, który chcesz osiągnąć tekstem. Wiesz, co chcesz pokazać, po co i jak. Rozumiesz, jakie emocje zamierzasz wzbudzić w czytelniku i jaką stworzysz atmosferę historii. Krótko mówiąc, im więcej znasz szczegółów na temat tworzonego właśnie tekstu, tym łatwiej przeniesiesz czytelnika w Twój wymyślony świat. A żeby przekonać się, ile szczegółów już znasz, koniecznie zrób notatki. To jest bardzo ważne szczególnie, jeśli jesteś na początku pisarskiej drogi. Wiem z doświadczenia, że wydaje nam się wtedy, że oczami wyobraźni widzimy dokładnie całą scenę, czy nawet całą powieść. A kiedy zaczynamy zadawać sobie konkretne pytania, przekonujemy się, jak mgliste było to wyobrażenie. Podsumowując, im bardziej szczegółowo opracujesz notatki, tym bardziej przekonujący stworzysz tekst. Będzie logiczny, przemyślany i celowy. I co ważne, to Ty będziesz kierować tekstem a nie tekst Tobą.

Co zawierają notatki

To zależy od rodzaju tekstu. Innych informacji potrzebujesz, kiedy pracujesz nad jedną sceną, a innych kiedy piszesz całą powieść (tu potrzeba morza informacji!), felieton lub tekst na bloga. Jednak w każdym przypadku musisz odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych pytań:

  • Po co piszesz ten tekst? Co chcesz nim przekazać? Jaki cel chcesz osiągnąć?
  • Dla kogo go piszesz? Kto będzie go czytał? Czego czytelnik może oczekiwać od Twojego tekstu?
  • Jakie emocje chcesz wzbudzić w czytelniku?
  • Jaką formę będzie miał Twój tekst? (opowiadanie, bajka, anegdota, felieton, wywiad itp.)

A jeśli piszesz tekst literacki, w którym występuje świat przedstawiony, zadaj sobie kolejne pytania:

  • Kto występuje w tekście? Kto jest bohaterem głównym a kto pobocznym?
  • Jaka atmosfera w nim panuje? (w scenie, opowiadaniu, powieści itd.)
  • Gdzie i kiedy dzieje się akcja? O plastycznych opisach miejsc pisałam tutaj i tutaj
  • Co się w ogóle dzieje w tekście? Jak przebiega fabuła?

Tych pytań można zadać dużo, dużo więcej, zwłaszcza, gdy piszesz dłuższy tekst literacki. Nie znaczy to wcale, że musisz przelać do tekstu wszystkie powyższe informacje. To, ile i jakie szczegóły znajdą się w nim, zależy oczywiście od rodzaju tekstu. Warto jednak znać odpowiedzi na te pytania a potem świadomie wybrać te elementy, których potrzebujesz.

Rodzaje notatek

To, jakie notatki okażą się Twoim strzałem w dziesiątkę, zależy od Twoich predyspozycji i od rodzaju tekstu, który chcesz napisać. Jest taka forma notatek, która u mnie sprawdza się chyba w każdej sytuacji-mapa myśli. To świetne narzędzie, kiedy dopiero zasiadasz do pomysłu i nie bardzo wiesz, co z czym, po co i dlaczego. Pomaga rozwinąć pomysł i uporządkować myśli. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj. Notatki mogą mieć też formę listy. Wówczas wypisujesz wszystko, co przychodzi Ci do głowy od myślników, kropek, kolejnych cyfr lub liter alfabetu itp.

Inne formy notatek, jakie przychodzą mi do głowy to wykresy, drzewka, tabelki, a nawet cały dokument excel (sprawdzi się szczególnie, kiedy pracujesz nad powieścią!).

Moje notatki najczęściej przypominają misz masz. Część informacji zapisuję w formie listy a część przypomina luźne skojarzenia, fragmenty dialogów, streszczenia historii i wszystkiego, co się znajdzie w danym tekście. Po prostu zapisuję wszystko, co przychodzi mi do głowy a potem analizuję, szukam połączeń i wybieram, co znajdzie się w moim tekście. Ba, moje notatki czasami są rysunkami! Jeśli nie mogę sobie dokładnie wyobrazić miejsca danej sceny, rysuję je. Polecam gorąco! Wyobraźnia wznosi się wtedy na wyżyny. Po prostu muszę zobaczyć w głowie (albo na papierze) to miejsce, żeby móc zabrać w nie czytelników.

Być może w tym momencie myślisz sobie „No dobrze, ale która forma notatek jest tą najlepszą, uniwersalną?”. Niestety nie dam Ci odpowiedzi. Nie dlatego, że jestem złośliwa. Co to, to nie. Po prostu wiem, że najlepiej będzie dla Ciebie, jeśli poeksperymentujesz z moimi podpowiedziami i wybierzesz ten rodzaj, który najbardziej Ci odpowiada. A może masz (lub znajdziesz) swój własny i wyjątkowy sposób na robienie notatek? Koniecznie podziel się ze mną swoją metodą. Może i ja skorzystam z Twojej podpowiedzi?


Photo by Kelly Sikkema on Unsplash.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *